Tržišta električne energije u Jugoistočnoj Evropi otvorila su se 8. aprila uz jasnu regionalnu divergenciju, jer su se Srbija i Mađarska odvojile od blažeg cenovnog klastera na Balkanu, uz podršku lokalnih zatezanja i smanjenih prekograničnih tokova, dok su Rumunija, Bugarska i Grčka zabeležile niže cene zahvaljujući većoj proizvodnji iz obnovljivih izvora i poboljšanoj ravnoteži sistema.
Cene na dan unapred tržištu odražavale su fragmentiranu strukturu tržišta, a ne jedinstven pravac kretanja. Mađarska berza HUPX formirala je cenu od 94,42 €/MWh, što je rast od 3,1 €/MWh u odnosu na prethodni dan, dok je srpska berza SEEPEX skočila na 97,39 €/MWh, uz rast od 7,0 €/MWh, čime je postala najjače tržište u regionu. Nasuprot tome, Rumunija (80,63 €/MWh), Bugarska (80,41 €/MWh) i Grčka (80,41 €/MWh) zabeležile su pad od 4–7 €/MWh, konsolidujući niži cenovni blok jugoistočne Evrope.
Italija je ostala strukturno visoka na 127,98 €/MWh, nastavljajući da predstavlja gornju granicu regionalnih raspona, iako bez direktnog uticaja na balkanski cenovni kompleks.
Do ove divergencije došlo je uprkos generalno poboljšanoj regionalnoj ponudi. Ukupna potrošnja u sistemu SEE + Mađarska porasla je na 31.058 MW, uz povećanje od 1.626 MW, dok je proizvodnja porasla još snažnije, na 28.571 MW, odnosno za 2.148 MW. Rast je bio vođen prvenstveno proizvodnjom iz solara (+728 MW na 4.997 MW), hidroelektrana (+608 MW na 7.459 MW) i gasa (+630 MW na 3.116 MW), uz pad proizvodnje iz uglja.
Kao rezultat toga, region je prešao iz neto uvozne pozicije ka gotovo uravnoteženom stanju. Neto uvoz je pao na -160 MW, što predstavlja poboljšanje od 1.021 MW u odnosu na prethodni dan, ukazujući na znatno manju potrebu za eksternim snabdevanjem.
Međutim, ključni faktor jačanja cena u Mađarskoj i Srbiji nije bila apsolutna nestašica, već promene u dinamici prekograničnih tokova. Glavni uvoz u mađarski sistem iz pravca Austrije i Slovačke pao je na 1.955 MW, što je smanjenje od 478 MW, dok su tokovi iz Italije prema SEE regionu takođe opali. Istovremeno, raspon između Mađarske i Nemačke porastao je na 7,45 €/MWh, uz rast od 6 €/MWh, dodatno učvršćujući premiju mađarskog čvorišta u odnosu na Zapadnu Evropu.
Ovo zatezanje ključnih priliva efektivno je izolovalo cenovni koridor Mađarske i Srbije, omogućavajući da lokalni fundamentalni faktori dominiraju.
U Srbiji se premija značajno proširila u odnosu na susedna tržišta, pri čemu je SEEPEX trgovao gotovo 17 €/MWh iznad Rumunije i Bugarske. Taj raspon ukazuje na lokalna ograničenja u balansiranju sistema i veću izloženost večernjim vršnim opterećenjima, a ne na sistemsku nestašicu. Uz blago nižu proizvodnju iz vetra i dominaciju solarne energije tokom dana, tržišna struktura je verovatno proizvela izraženu nisku cenu u sredini dana i nagli rast u večernjim satima — obrazac koji postaje sve prisutniji u regionu.
Prognoze proizvodnje iz obnovljivih izvora potvrđuju ovu interpretaciju. Ukupna proizvodnja iz OIE iznosila je 10.179 MW, uključujući 4.320 MW iz solara i 3.394 MW iz vetra, pri čemu je solar porastao na dnevnom nivou, dok je vetar blago oslabio. Ova kombinacija obično povećava unutardnevnu volatilnost, posebno na tržištima sa ograničenim skladišnim kapacitetima ili fleksibilnošću interkonekcija.
Terminska tržišta, u međuvremenu, ukazuju na oprezniji pogled unapred. Mađarski bazni fjučersi blago su porasli, sa nedeljom 16 na 116,50 €/MWh, maj 2026. na 100,50 €/MWh i kalendarskom 2026. na 115,50 €/MWh, uz podršku stabilnijih cena gasa i ugljen-dioksida. Gas na CEGH berzi porastao je na 53,88 €/MWh, dok su emisije CO₂ (EUA) ostale na 71,51 €/t.
Ipak, terminski rasponi u odnosu na Nemačku blago su oslabili duž krive, što ukazuje na to da se današnje zatezanje ne očekuje da traje dugoročno, posebno ukoliko se proizvodnja iz obnovljivih izvora poveća i prekogranični tokovi normalizuju.
Na širem regionalnom nivou, strukturni razvoj nastavlja da oblikuje ponašanje tržišta. Delimični povratak bugarske pumpno-akumulacione elektrane Chaira, završetak izgradnje 2,13 GW solarnih kapaciteta u Grčkoj, kao i proširenje kapaciteta za skladištenje u Mađarskoj — sa ciljem od 2,4–2,5 GW — ukazuju na sistem koji je sve više vođen intermitentnošću obnovljivih izvora i fleksibilnošću balansiranja.
U kratkom roku, fokus trgovanja ostaje na regionalnim rasponima cena, a ne na apsolutnom pravcu kretanja. Koridor Rumunija–Bugarska–Grčka oko 80 €/MWh deluje kao blagi cenovni pod, dok Mađarska i Srbija i dalje beleže premiju usled lokalnih ograničenja. Svako ublažavanje prekograničnih zagušenja ili dodatni rast proizvodnje iz obnovljivih izvora mogao bi brzo suziti ove razlike.
Za sada, međutim, tržište ostaje strukturno podeljeno, pri čemu se Srbija izdvaja kao najnapetija tačka u balkanskom sistemu, dok Mađarska zadržava ulogu ključnog cenovnog mosta između Zapadne i Jugoistočne Evrope.
